Nieruchomość to według przepisów kodeksu cywilnego pewien obszar przestrzeni ziemskiej, będący oddzielnym przedmiotem własności oraz budynki trwale powiązane z gruntem lub ich części. Znajdują się w polskim prawie trzy modele nieruchomości: gruntowe, budynkowe i lokalowe. 

Nieruchomości gruntowe to fragment przestrzeni ziemskiej będącej odrębnym przedmiotem własności, a należące do niej budynki, urządzenia, rośliny oraz prawa związane z własnością nieruchomości, są częściami składowymi tej nieruchomości. Granicę trzeba rozumieć w formalnoprawnym, a nie fizycznym sensie, tzn. może składać się z kilku różnych działek, nie koniecznie powiązanych ze sobą, które należą do jednej osoby i są zapisane w księdze wieczystej. 

Nieruchomość budynkowa to stan prawny użytkowania wieczystego dotyczącego tylko gruntu, będącego własnością jednostki Skarbu Państwa i  samorządu terytorialnego. Nieruchomość jest oddawana w użytkowanie wieczyste, ale zobowiązaniem jest kupno przez nabywce budynków i narzędzi należących do tego gruntu.  

Nieruchomość lokalowa jest mieszkalnym lub w innym celu lokalem, do powstania którego jest potrzebny obowiązkowy wpis w księdze wieczystej. W rzeczywistości występują nieruchomości mieszkaniowe mają wykorzystanie jako gospodarstwa domowe, a także nieruchomości handlowe stosowane w działalności gospodarczej.

Główną czynnością świadczoną na rynku nieruchomości jest jej wycena, zapisana na dokumencie tzw. operatem szacunkowym. W zamiarze obliczenia kosztów nieruchomości, potrzebny jest mający zezwolenie rzeczoznawca majątkowy, który obliczy wartość rynkową, odtworzeniową i katastralną. Wartością rynkową nieruchomości nazywamy możliwie w największym stopniu przybliżoną jej cenę rynkową, w wartości odtworzeniowej rozważany jest pod uwagę stopień zużycia nieruchomości i koszt jej odtworzenia, a wartość katastralną określa się o oszacowania nieruchomości reprezentatywnych dla każdego rodzaju nieruchomości na obszarze wybranej gminy. Rzeczoznawca majątkowy bierze pod uwagę, jak bardzo wyposażona jest w urządzenia infrastruktura i stan jej zagospodarowania, cel wyceny, jaką będzie pełnić rolę w planie miejscowym oraz lokalizacja i typ nieruchomości.

Artykuł przygotowany przez - nieruchomości Rzeszów